Cabutan bertuah dan hadiah pembelian bukan perkara baharu dalam dunia perniagaan. Kita sudah lama melihat promosi seperti “Beli RM100 dan berpeluang menang kereta”, “Beli produk ini untuk menyertai cabutan hadiah”, atau “Pembeli bertuah akan memenangi percutian”.
Dalam era TikTok Shop dan jualan secara langsung, teknik ini menjadi lebih kreatif. Hadiah bukan lagi sekadar hamper atau telefon pintar. Ada syarikat menawarkan kereta, wang tunai, percutian ke luar negara dan pengalaman eksklusif bersama selebriti atau pempengaruh.
Di Malaysia, antara contoh paling menarik untuk dikaji ialah kempen jualan Khairul Aming yang menawarkan percutian ke New Zealand pada 2025 dan Dolomites, Itali pada 2026.
Artikel ini bukan bertujuan menuduh Khairul Aming menjalankan perjudian atau mengatakan promosi beliau haram. Penentuan hukum khusus memerlukan penelitian terhadap keseluruhan akad, harga produk, sumber pembiayaan hadiah, terma dan syarat serta fakta kewangan yang mungkin tidak diketahui oleh orang awam.
Sebaliknya, kes ini sangat menarik sebagai kajian kes fiqh muamalat moden.
Persoalannya ialah:
Apabila seseorang membeli produk kerana mengejar hadiah yang sangat besar, adakah dia masih benar-benar membeli produk — atau produk itu sudah menjadi jalan untuk membeli satu “peluang”?
Dan jika seseorang tidak mahu produk selepas mengetahui bahawa dia tidak menang, apakah yang sebenarnya dia mahukan sejak awal?
Maysir Bukan Sekadar Mesin Slot dan Tiket Loteri
Allah SWT mengharamkan maysir atau perjudian dengan jelas dalam Surah al-Ma’idah ayat 90.
Namun dalam muamalat moden, perjudian tidak semestinya kelihatan seperti kasino.
Prinsip asas maysir berkait dengan seseorang mempertaruhkan sesuatu yang mempunyai nilai sehingga dia berada antara dua kemungkinan: mendapat keuntungan atau menanggung kerugian berdasarkan keputusan yang tidak pasti.
Pejabat Mufti Wilayah Persekutuan menerangkan maysir sebagai keadaan yang bergantung antara kemungkinan memperoleh keuntungan dan menanggung kerugian. Dalam satu fatwa mengenai cabutan bertuah berbayar, Mufti Wilayah menjelaskan bahawa jika peserta boleh memperoleh hadiah yang melebihi bayarannya tetapi juga berisiko memperoleh kurang atau tidak memperoleh apa-apa, ia mempunyai struktur perjudian. [1]
Tetapi isu hadiah pembelian lebih rumit.
Sebab pelanggan tidak membayar tiket secara terus.
Dia membeli produk.
Di sinilah muncul hujah yang selalu kita dengar:
“Mana boleh kata judi? Orang tu bayar RM100, dia dapat barang RM100. Kalau menang hadiah, itu bonus sahaja.”
Hujah ini memang mempunyai asas.
Malah terdapat fatwa yang membenarkan hadiah yang mengiringi jual beli.
Tetapi persoalannya tidak berhenti di situ.
Pandangan Mufti Wilayah: Bezakan “Beli Barang” Dengan “Beli Peluang”
Pada 2016, Pejabat Mufti Wilayah menjawab satu kes yang sangat menarik.
Seorang individu membeli barangan dalam jumlah banyak semata-mata untuk mendapatkan bukti pembelian bagi memasuki peraduan hadiah. Barang tersebut kemudian dijual semula kepada rakan-rakannya.
Mufti Wilayah menyatakan bahawa hadiah yang dimenangi tidak dianggap hasil judi kerana peluang cabutan tersebut dianggap sebagai perkara tabi‘ atau perkara sampingan kepada perkara asal, iaitu pembelian barang.
Tetapi mereka memberikan satu ayat yang sangat penting:
Jika yang dibeli ialah peluang untuk cabutan bertuah, maka hukumnya ialah judi. [2]
Inilah garis pemisah yang perlu difahami.
Keadaan A
Aku memang mahu membeli lima botol produk.
Harga lima botol RM100.
Ada atau tidak hadiah, aku memang mahu lima botol tersebut.
Kemudian kedai berkata:
“Sebagai bonus, anda berpeluang mendapat hadiah.”
Di sini objek utama transaksi kelihatan jelas:
Aku membeli produk.
Hadiah hanya mengikut.
Keadaan B
Aku sebenarnya tidak mahu lima botol.
Kalau tiada hadiah, mungkin satu botol pun aku tidak beli.
Tetapi kerana ada peluang percutian bernilai puluhan ribu ringgit, aku membeli lima botol.
Sekarang persoalannya berubah:
Adakah lima botol itu masih tujuan utama pembelian, atau ia cuma syarat untuk mendapatkan peluang kepada hadiah?
Itulah kawasan yang mula menjadi rumit.
Mufti Wilayah Sendiri Membenarkan “Pembeli Ke-100 dan Ke-1000”
Menariknya, terdapat satu lagi fatwa Mufti Wilayah yang hampir tepat dengan perbincangan kita.
Pada 2021, mereka ditanya:
“Pembeli ke-100 dapat laptop dan pembeli ke-1000 dapat PC gaming. Boleh atau tidak?”
Jawapan Mufti Wilayah ialah konsep tersebut dibenarkan, selagi jual beli memenuhi syarat syarak dan bebas daripada unsur penipuan, manipulasi dan perkara yang diharamkan. Mereka menganggap mekanisme itu sebagai salah satu kaedah pemasaran untuk menarik pelanggan. [3]
Jadi kita perlu berlaku adil.
Kewujudan hadiah untuk pembeli tertentu tidak secara automatik menjadikannya judi menurut semua pandangan ulama.
Tetapi ada ulama dan badan fatwa lain yang meletakkan syarat lebih ketat.
International Islamic Fiqh Academy: Siapa Sebenarnya Membayar Hadiah?
International Islamic Fiqh Academy atau IIFA di bawah Organisation of Islamic Cooperation mempunyai keputusan khusus mengenai pertandingan dan kupon hadiah.
Resolution No. 127 (1/14) memberikan satu prinsip yang sangat penting.
Jika sebahagian atau keseluruhan wang yang diperoleh daripada peserta digunakan untuk membiayai hadiah, ia tidak dibenarkan kerana dianggap sejenis perjudian.
Namun IIFA turut membenarkan syarikat mempromosikan produk melalui pertandingan yang harus dengan syarat antaranya dana hadiah tidak datang daripada peserta dan promosi tersebut tidak melibatkan penipuan, memperdayakan atau mengelirukan pengguna. [4]
Ini bermaksud analisis syariah tidak boleh berhenti pada:
“Dia dapat barang.”
Kita juga perlu bertanya:
Siapa menanggung hadiah?
Adakah hadiah benar-benar datang daripada bajet pemasaran syarikat?
Atau harga produk secara sengaja dinaikkan supaya ribuan pelanggan secara tidak langsung membiayai hadiah seorang pemenang?
Kedua-duanya boleh kelihatan sama pada iklan, tetapi hakikat ekonominya mungkin berbeza.
Jabatan Ifta’ Jordan: Pembeli Mesti Mahukan Produk Itu Sendiri
General Iftaa’ Department Jordan memberikan syarat yang lebih jelas.
Pada 2023 mereka ditanya mengenai sebuah syarikat makanan yang mahu memasukkan kupon hadiah dalam produk. Pelanggan tertentu yang menemui kupon akan memperoleh wang tunai atau produk percuma.
Mereka membenarkannya, tetapi dengan syarat.
Antara syarat paling penting ialah:
Pembeli tidak boleh membeli semata-mata kerana mahu menyertai pertandingan. Pembelian mestilah ditujukan kepada produk itu sendiri.
Mereka turut menetapkan bahawa produk tidak boleh dijual lebih mahal daripada nilai pasarannya kerana lebihan tersebut boleh dianggap sebagai bayaran untuk menyertai cabutan, lalu menjadikannya satu bentuk perjudian. [5]
Ini menghasilkan satu “ujian” yang sangat mudah:
Kalau hadiah itu dibuang, adakah pelanggan masih mahu membeli produk tersebut pada harga dan kuantiti yang sama?
Kalau jawapannya “ya”, hujah bahawa produk ialah tujuan utama pembelian menjadi lebih kuat.
Tetapi kalau jawapannya:
“Tak. Aku beli sebab nak hadiah sahaja.”
persoalan fiqhnya menjadi lebih serius.
Ibn ‘Uthaymeen: “Aku Beli Tetapi Aku Sebenarnya Tidak Mahu Barang”
Sheikh Muhammad ibn Salih al-‘Uthaymeen turut membincangkan pemberian hadiah kepada pelanggan.
Dalam fatwa yang diterbitkan di laman rasmi beliau, beliau membezakan pelanggan yang memang memerlukan barang dan membelinya pada harga pasaran daripada pelanggan yang membeli sedangkan dia sebenarnya tidak mahu barang tersebut dan tujuan sebenarnya ialah mendapatkan hadiah. [6]
Maka persoalan “niat membeli” bukan perkara remeh.
Ia memang muncul dalam analisis ulama antarabangsa.
Dan di sinilah kes Khairul Aming menjadi sangat menarik.
Kes Khairul Aming 2025: Rendang Nyet dan New Zealand
Pada Ogos 2025, Khairul Aming melancarkan Rendang Nyet Berapi.
Lima pembeli pertama yang membeli lima pek produk melalui kaedah pembayaran yang ditentukan berpeluang memenangi perjalanan ke New Zealand bersama beliau. [7]
Fenomena “battle” bermula.
Orang ramai bukan sekadar mahu membeli rendang.
Ramai mahu menjadi lima pembeli terpantas.
Selepas jualan tamat, nama pemenang diumumkan dengan segera.
Kemudian berlaku sesuatu yang sangat menarik.
Terdapat pembeli yang membatalkan pesanan selepas mengetahui bahawa mereka tidak memenangi perjalanan ke New Zealand.
Khairul Aming sendiri tampil memberikan penjelasan. Beliau mengatakan jumlah yang membatalkan pesanan sebenarnya sedikit dan pembatalan pesanan memang perkara biasa dalam perniagaan.
Beliau juga mengatakan jika ada yang mahu membatalkan kerana tidak menang, beliau tidak mempunyai masalah kerana mungkin mereka mahu menggunakan duit tersebut untuk perkara lain.
Dalam penjelasan yang sama beliau turut berkata:
“Betulkan niat nak membeli.”
Beliau turut menegaskan bahawa mekanisme beliau bukan cabutan bertuah tetapi memilih lima pembeli terpantas. [8]
Ayat “betulkan niat nak membeli” sebenarnya sangat menarik apabila dibandingkan dengan pandangan Ibn ‘Uthaymeen dan Jabatan Ifta’ Jordan.
Kenapa pembeli perlu “betulkan niat”?
Kerana memang wujud kemungkinan seseorang membeli bukan kerana produk, tetapi kerana hadiah.
Fenomena “Tak Menang, Terus Cancel” Sebagai Eksperimen Semula Jadi
Bayangkan seseorang membeli lima pek Rendang Nyet.
Sebelum keputusan:
“Aku nak order.”
Selepas diumumkan bahawa dia tidak menang New Zealand:
“Cancel.”
Apa yang berubah?
Produk masih sama.
Rasa rendang tidak berubah.
Harga tidak berubah.
Kuantiti tidak berubah.
Kualiti tidak berubah.
Satu-satunya pemboleh ubah yang berubah ialah:
peluang mendapatkan perjalanan ke New Zealand telah menjadi sifar.
Secara ekonomi, tingkah laku ini memberikan satu petunjuk yang sangat menarik.
Ia tidak membuktikan semua pembeli membeli kerana hadiah.
Ia juga tidak membuktikan bahawa promosi tersebut secara automatik ialah perjudian.
Tetapi bagi pembeli tertentu yang membatalkan pesanan khusus kerana tidak menang, ia merupakan petunjuk bahawa hadiah tersebut mungkin merupakan bahagian penting — mungkin juga bahagian terbesar — daripada sebab dia membuat pembelian.
Jika produklah yang benar-benar dikehendaki, kenapa produk tersebut tiba-tiba tidak lagi diperlukan beberapa saat selepas mengetahui keputusan hadiah?
Tahun 2026: Kali Ini Hadiahnya Dolomites, Itali
Pada Ogos 2026, Khairul Aming melancarkan Sambal Nyet Bilis.
Promosi yang diumumkan ialah lima pembeli terpantas yang membeli lima botol Sambal Nyet Bilis akan diterbangkan ke Dolomites, Itali.
Setiap pemenang turut dibenarkan membawa seorang peneman dan perjalanan itu ditaja sepenuhnya tertakluk kepada terma dan syarat. [9]
Sekali lagi berlaku fenomena “battle”.
Orang ramai bersedia untuk checkout dengan pantas.
Dalam laporan mengenai promosi tersebut, bahasa yang digunakan sendiri menunjukkan hadiah memainkan peranan besar dalam keterujaan pembelian.
Maka kita sekali lagi boleh bertanya:
Berapa ramai yang sebenarnya mahu lima botol sambal?
dan:
Berapa ramai yang membeli lima botol kerana itulah tiket kelayakan untuk mengejar Italy?
Jawapannya mungkin berbeza bagi setiap pembeli.
Dan itulah sebab kita tidak boleh menghukum semua transaksi dengan satu pukulan.
Plot Twist: Pembeli Ke-1,000 dan Ke-2,000 Turut Menang
Semasa pelancaran Sambal Nyet Bilis pada 7 Ogos 2026, berlaku satu lagi kejutan.
Selain lima pembeli terpantas, Khairul Aming mengumumkan bahawa pembeli ke-1,000 dan ke-2,000 turut diberikan perjalanan ke Itali.
Selain itu, 20 pembeli turut diumumkan bakal menerima Tiket Emas Rembayung. [10]
Di media sosial, ramai melihat mekanisme seperti ini sebagai strategi pemasaran yang sangat bijak.
Sebab secara psikologi, kalau hanya lima orang pertama boleh menang, orang yang merasakan dirinya sudah terlambat mungkin berhenti membeli.
Tetapi kalau pembeli tertentu jauh di belakang juga boleh menang, pelanggan tidak mengetahui kedudukan sebenar ordernya ketika melakukan transaksi.
Mungkin dia nombor 936.
Mungkin 999.
Mungkin tepat 1,000.
Mungkin 1,001.
Di sinilah timbul semula persoalan mengenai peluang dan ketidakpastian.
Namun kita perlu menjelaskan satu perkara supaya adil.
Berdasarkan laporan yang ada, pembeli ke-1,000 dan ke-2,000 merupakan kejutan tambahan semasa sesi jualan. Saya tidak menemui kenyataan Khairul Aming bahawa mekanisme itu diwujudkan khusus untuk menghalang orang membatalkan pesanan.
Maka mengatakan “KA sengaja buat nombor 1,000 dan 2,000 untuk lock pelanggan supaya tidak return” ialah interpretasi pemasaran, bukan fakta yang boleh dinisbahkan kepadanya tanpa bukti.
Menariknya, Ibn Baz Ada Fatwa Mengenai Hadiah Berdasarkan Nombor
Sheikh ‘Abd al-‘Aziz ibn Baz mempunyai pandangan lebih ketat mengenai isu hadiah produk.
Beliau ditanya tentang barangan makanan yang mempunyai hadiah.
Beliau membezakan antara:
“Beli beberapa kali dan semua yang memenuhi syarat pasti mendapat hadiah tertentu”
dengan
“Siapa terkena nombor tertentu memperoleh hadiah tertentu.”
Untuk bentuk yang bergantung kepada nombor tertentu, beliau menyifatkannya sebagai qimar dan maysir. [11]
Ini tidak bermakna kita boleh mengambil fatwa Ibn Baz dan terus mengatakan:
“Pembeli ke-1,000 KA = haram.”
Struktur transaksi mungkin tidak sama.
Tetapi ia menunjukkan bahawa terdapat ulama besar yang melihat mekanisme produk + nombor tertentu + hadiah dengan jauh lebih berhati-hati daripada sebahagian pandangan lain.
Dengan kata lain, memang terdapat khilaf kontemporari dalam isu ini.
Italy 2026 Juga Ada Order Pemenang Yang Dibatalkan
Selepas jualan Sambal Nyet Bilis 2026, The Vocket melaporkan satu lagi situasi menarik.
Individu yang pada asalnya berada di kedudukan kelima telah membatalkan pesanannya, menyebabkan kelayakan tersebut berpindah kepada pembeli keenam. [12]
Kita tidak tahu daripada laporan tersebut bahawa dia mengetahui dirinya menang kemudian sengaja membatalkan pesanan.
Maka jangan kita membuat kesimpulan yang tidak dibuktikan.
Tetapi kes ini menunjukkan bahawa status order merupakan sebahagian penting daripada kelayakan hadiah.
Batal transaksi, batal kelayakan.
Sekali lagi produk dan peluang hadiah sangat rapat antara satu sama lain.
Adakah Polisi Refund Membolehkan Orang “Cuba Nasib Percuma”?
Di sinilah e-dagang moden menghasilkan satu lagi persoalan menarik.
Dalam loteri klasik:
Bayar RM100.
Kalau menang, dapat hadiah.
Kalau kalah, RM100 hangus.
Tetapi bayangkan satu platform membolehkan order dibatalkan sebelum penghantaran.
Secara teori seseorang boleh berfikir:
Buat order → tunggu keputusan → kalau menang teruskan → kalau kalah cancel.
Dalam keadaan itu dia mungkin mencuba mendapatkan hadiah tanpa kerugian wang yang kekal.
Ini menjadikannya tidak sama sepenuhnya dengan perjudian klasik, kerana salah satu ciri utama judi ialah pihak yang kalah kehilangan sesuatu yang dipertaruhkan.
Tetapi fenomena ini mendedahkan perkara lain:
Produk mungkin sebenarnya bukan tujuan pembelian.
Jika selepas peluang hadiah hilang seseorang terus memulangkan produk, ia memberikan petunjuk bahawa produk tersebut mungkin hanya berfungsi sebagai mekanisme untuk mendapatkan peluang tersebut.
Jadi refund tidak semestinya membuktikan judi.
Tetapi refund selepas tahu kalah boleh menjadi qarinah terhadap niat sebenar pembelian.
Yusuf al-Qaradawi dan “Fenomena Hadiah Besar”
Antara ulama kontemporari yang mengupas isu hadiah pemasaran secara sangat kritikal ialah Sheikh Yusuf al-Qaradawi.
Dalam tulisannya mengenai fenomena al-jawa’iz al-kubra atau “hadiah-hadiah besar”, beliau membincangkan kedai yang memberikan kupon kepada pelanggan berdasarkan jumlah pembelian.
Beliau mengkritik model tersebut daripada beberapa sudut.
Pertama, hadiah besar boleh membawa manusia kepada apa yang dilihatnya sebagai roh perjudian, iaitu keghairahan mendapatkan kekayaan atau hadiah luar biasa melalui peluang.
Kedua, beliau membincangkan persoalan ekonomi yang sangat menarik: walaupun peniaga mengatakan hadiah datang daripada keuntungan syarikat, dalam analisis ekonomi akhir kos hadiah itu boleh datang daripada keseluruhan margin yang dibayar oleh ribuan pengguna.
Ketiga, hadiah besar boleh menggalakkan manusia membeli sesuatu yang sebenarnya tidak diperlukan atau membeli dalam jumlah yang lebih banyak daripada keperluan semata-mata kerana daya tarikan hadiah. [13]
Ini sangat relevan dengan pemasaran moden.
Contohnya:
Tanpa hadiah:
“Aku beli satu botol cukup.”
Dengan hadiah Italy:
“Kena beli lima untuk layak.”
Maka empat botol tambahan itu dibeli kerana keperluan terhadap sambal atau kerana keperluan memenuhi syarat pertandingan?
Jawapan bagi setiap orang mungkin berbeza.
Tetapi inilah perkara yang al-Qaradawi mahu kita fikirkan.
Produk Boleh Menjadi “Cover”
Satu kesilapan besar ialah mengatakan:
“Asalkan ada produk, tidak mungkin menjadi judi.”
Kalau prinsip tersebut diterima secara mutlak, sesiapa sahaja boleh menghasilkan produk bernilai sangat kecil dan menggunakannya untuk menyamarkan sistem loteri.
Contohnya:
“Beli pen RM100 dan berpeluang menang Ferrari.”
Nilai pasaran pen cuma RM2.
Tidak ada manusia rasional yang membeli pen itu RM100 kalau tiada Ferrari.
Kemudian penganjur berkata:
“Ini bukan judi sebab semua orang dapat pen.”
Secara bentuk luaran, memang ada barang.
Tetapi secara ekonomi, apakah yang sedang dibeli?
Pen?
Atau peluang Ferrari?
Syariah bukan sekadar melihat nama transaksi. Hakikat transaksi juga penting.
Mufti Wilayah sendiri menggunakan bahasa yang menarik dalam fatwa mengenai pertukaran mata ganjaran kepada “booster”.
Mata ganjaran mempunyai nilai kerana boleh ditebus. Jika seseorang menukarnya kepada lebih banyak peluang untuk menang hadiah, Mufti Wilayah menghukum pertukaran tersebut sebagai bentuk perjudian kerana sesuatu yang bernilai telah ditukar kepada peluang kemenangan yang tidak pasti.
Mereka turut menyebut kemungkinan mekanisme seperti itu digunakan untuk “mengaburi mata pelanggan” supaya pelanggan mempertaruhkan lebih banyak mata ganjaran. [14]
Ini menunjukkan bahawa perkataan “peluang” sendiri mempunyai kepentingan dalam fiqh muamalat.
Tetapi Jangan Pula Kata “Hadiah Besar = Judi”
Kita juga perlu mengelakkan ekstrem yang satu lagi.
Tidak semua hadiah besar ialah perjudian.
Bayangkan kedai berkata:
“100 pelanggan pertama masing-masing dapat RM50.”
Semua yang memenuhi syarat mendapat hadiah.
Tiada unsur siapa bernasib baik dan siapa tidak.
Atau:
“Beli lima produk, setiap pembeli pasti mendapat produk bonus.”
Nilainya jelas.
Atau syarikat menggunakan keuntungan sendiri untuk menghadiahkan sesuatu secara percuma kepada pelanggan tertentu tanpa pelanggan membayar tambahan.
Banyak ulama memberikan ruang kepada hadiah sebegini.
Sebab itu IIFA membenarkan syarikat mendapat manfaat pemasaran daripada pertandingan yang harus selagi dana hadiah bukan daripada peserta dan tiada penipuan terhadap pengguna. [4]
Jabatan Ifta’ Jordan juga membenarkan hadiah pembelian jika produk benar-benar dimaksudkan, harganya tidak dinaikkan kerana hadiah dan pelanggan tidak menanggung kos penyertaan. [5]
Mufti Wilayah pula secara jelas pernah membenarkan konsep pembeli ke-100 dan ke-1000 menerima hadiah dalam keadaan yang memenuhi syarat jual beli. [3]
Maka kita tidak boleh mengatakan semua promosi sebegini haram.
Jadi Apakah Sebenarnya Yang Perlu Dinilai?
Daripada semua pandangan ini, kita boleh membina satu ujian fiqh pemasaran yang praktikal.
1. Kalau hadiah dibuang, pelanggan masih membeli?
Ini mungkin soalan paling kuat.
Kalau pelanggan berkata:
“Italy atau tak, aku memang perlukan lima botol.”
hadiah nampaknya benar-benar sampingan.
Tetapi kalau:
“Tak ada Italy, satu botol pun aku tak beli.”
keadaan menjadi berbeza.
2. Harga produk normal atau dinaikkan kerana hadiah?
Kalau produk biasa RM20 dan ketika promosi masih RM20, risiko pelanggan secara langsung membayar untuk hadiah lebih rendah.
Tetapi kalau tiba-tiba menjadi RM50 kerana ada peluang hadiah, lebihan RM30 perlu diteliti.
Jabatan Ifta’ Jordan secara jelas mengatakan lebihan harga kerana peluang hadiah boleh dianggap sebagai bayaran penyertaan. [5]
3. Dari mana datang duit hadiah?
Kalau syarikat mengeluarkan RM100,000 daripada bajet pemasaran sedia ada, itu satu keadaan.
Kalau 10,000 pelanggan masing-masing secara tidak langsung membayar tambahan RM10 dan RM100,000 tersebut dijadikan hadiah seorang pemenang, strukturnya berbeza.
IIFA sangat menekankan perkara ini. [4]
4. Produk memang mahu digunakan atau hanya tiket masuk?
Ini mungkin bahagian paling sensitif.
Kalau seseorang beli, tahu kalah, kemudian terus cancel kerana tidak memerlukan produk tersebut, ia memberikan alasan untuk bertanya:
Sejak awal tadi dia membeli produk atau membeli peluang?
Ia belum cukup untuk menghukum keseluruhan promosi sebagai judi.
Tetapi ia memang relevan kepada analisis.
5. Adakah pemasaran menggalakkan pembaziran?
Kalau biasanya seseorang perlukan satu produk tetapi disuruh membeli 20 untuk meningkatkan peluang menang, kita perlu bertanya tentang unsur israf atau pembaziran.
Al-Qaradawi memberi perhatian serius kepada aspek ini. [13]
“Betulkan Niat” Sebenarnya Merupakan Nasihat Yang Sangat Menarik
Daripada keseluruhan kontroversi New Zealand 2025, mungkin ayat paling menarik ialah:
“Betulkan niat nak membeli.”
Dalam konteks fiqh, ayat itu sebenarnya membawa persoalan yang sangat besar.
Kalau seorang pelanggan perlu membetulkan niat supaya:
“Aku sebenarnya datang untuk produk, bukan untuk hadiah,”
maka kita secara tidak langsung mengakui bahawa hadiah mampu menjadi tujuan utama transaksi.
Persoalan untuk industri pemasaran Muslim ialah:
Kalau strategi pemasaran sengaja menjadikan hadiah besar sebagai sebab utama orang berebut membeli, sejauh mana kita boleh meminta pelanggan menganggap hadiah itu hanya perkara sampingan?
Itulah paradoks yang menarik.
Peniaga mahu pelanggan sangat menginginkan hadiah supaya jualan meningkat.
Tetapi dari sudut fiqh yang lebih berhati-hati, kita pula mahu hadiah itu tidak menjadi tujuan utama pembelian.
Kedua-duanya boleh bertembung.
Jalan Paling Selamat Untuk Peniaga Muslim
Bagi peniaga Muslim yang mahu menjauhkan diri daripada kawasan syubhah, sebenarnya terdapat banyak teknik promosi yang lebih mudah.
Contohnya:
Beli 2 → pasti dapat hadiah A.
Beli 5 → pasti dapat hadiah B.
Belanja RM100 → cashback RM10.
100 pembeli pertama → semua dapat hadiah.
Kumpul 10 mata → pasti boleh tebus produk tertentu.
Semua orang mengetahui apa yang akan diterima.
Tiada seorang mendapat kereta sementara 50,000 orang lain mendapat “nasib tak baik”.
Tidak ada pelanggan yang perlu berfikir:
“Mana tahu kali ini nombor aku naik.”
Marketing masih boleh menjadi sangat menarik tanpa menjadikan nasib sebagai faktor utama keputusan membeli.
Kesimpulan: “Ada Produk” Belum Menamatkan Perbincangan
Kes Khairul Aming memberi kita satu contoh yang sangat baik tentang kompleksiti pemasaran digital moden.
Pada 2025, lima pembeli terpantas Rendang Nyet Berapi diberi perjalanan ke New Zealand. Terdapat pembeli yang membatalkan order selepas tidak menang dan Khairul Aming sendiri mengingatkan orang ramai supaya “betulkan niat nak membeli”. [8]
Pada 2026, lima pembeli terpantas yang membeli lima botol Sambal Nyet Bilis ditawarkan perjalanan ke Dolomites, Itali. Kemudian pembeli ke-1,000 dan ke-2,000 turut diberikan perjalanan tersebut sebagai kejutan. [9][10]
Satu order yang pada asalnya berada pada kedudukan pemenang kelima turut dilaporkan telah dibatalkan, menyebabkan kelayakan berpindah kepada pembeli keenam. [12]
Semua ini tidak cukup untuk kita mengatakan Khairul Aming telah melakukan perjudian.
Ada pandangan fiqh yang membenarkan hadiah pembelian dengan syarat tertentu.
Tetapi ia juga menunjukkan mengapa jawapan:
“Tak mungkin judi sebab semua orang dapat sambal.”
terlalu mudah.
Soalan sebenar jauh lebih mendalam:
Apakah yang pelanggan sebenarnya bayar untuk dapatkan?
Kalau jawapannya:
Produk yang memang dia mahu, dengan harga normal, dan hadiah hanya bonus daripada penganjur, hujah untuk keharusan sangat kuat menurut beberapa badan fatwa.
Tetapi apabila jawapannya semakin berubah kepada:
“Aku tak mahu produk pun. Aku cuma mahu peluang menang,”
kita semakin menghampiri kawasan yang diberikan perhatian serius oleh Ibn ‘Uthaymeen, Ibn Baz, Ifta’ Jordan, Yusuf al-Qaradawi dan badan fiqh antarabangsa.
Sebab itulah sempadan paling penting bukan sekadar:
“Ada produk atau tidak?”
Tetapi:
Adakah produk benar-benar tujuan jual beli, atau produk telah menjadi pembungkus kepada peluang untuk mencuba nasib?
Mungkin itulah soalan yang perlu lebih banyak dibincangkan apabila dunia pemasaran semakin kreatif menawarkan kereta, rumah, wang tunai dan percutian mewah untuk membuat manusia menekan butang BUY NOW.
Dan dalam perkara yang mempunyai khilaf serta syubhah, peniaga Muslim sentiasa mempunyai pilihan yang lebih tenang:
jual produk kerana nilai produk, dan berikan ganjaran yang jelas serta pasti kepada pelanggan.
Wallahu a‘lam.
RUJUKAN
[1] Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan — Irsyad Hukum Siri Ke-896: Hukum Cabutan Bertuah Yang Beryuran Tetapi Semua Peserta Pasti Menerima Hadiah Bernilai Melebihi Harga Yuran
[2] Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan — Al-Kafi #278: Menjual Hadiah Cabutan Bertuah
[3] Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan — Irsyad Hukum Siri Ke-624: Hukum Menawarkan Hadiah Bagi Sesuatu Pembelian
[4] International Islamic Fiqh Academy (OIC) — Resolution No. 127 (1/14): Contests Cards
https://iifa-aifi.org/en/32854.html
[5] General Iftaa’ Department, Hashemite Kingdom of Jordan — Islamic Ruling on Marketing Products through a Competition, Fatwa No. 3833
[6] Laman Rasmi Sheikh Muhammad ibn Salih al-‘Uthaymeen — Hukum Memberikan Hadiah Kepada Pembeli Barang Tertentu
https://binothaimeen.net/s/hjJuevRt
[7] OhBulan — Khairul Aming Lancar Produk Baru, 5 Pembeli Berpeluang Ke New Zealand
[8] The Vocket — Kenapa Tak Umum Pemenang Selepas Seminggu, Ramai Batalkan Order? Ini Respon Khairul Aming
[9] SAYS — Beli 5 Botol Sambal Nyet Bilis, Boleh Menang Trip Ke Dolomites Dengan Khairul Aming
[10] Kuali — Berniaga Dari Bangunan Tertinggi Malaysia, Sambal KA Sold Out Tak Sampai 2 Minit
[11] Laman Rasmi Sheikh ‘Abd al-‘Aziz ibn Baz — Hukum Membeli Barangan Untuk Memenangi Hadiah
[12] The Vocket — Rupanya Ada Yang Terpilih Tetapi ‘Cancel’, Ini Senarai Pemenang Percutian Ke Dolomites, Itali Bersama KA
[13] Sheikh Yusuf al-Qaradawi — Zahirat al-Jawa’iz al-Kubra (Fenomena Hadiah-Hadiah Besar)
https://www.al-qaradawi.net/node/3634
[14] Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan — Irsyad Hukum Siri Ke-598: Hukum Mempertaruhkan Mata Ganjaran Kepada Booster Untuk Mendapat Lebih Banyak Peluang Memenangi Hadiah
